Các luồng văn hoá và sự tác động của nó đến việc xây dựng thành phố – P2

Cần phải nhìn nhận một cách thực sự cầu thị rằng thời kỳ này là thời kỳ văn minh – văn hoá đô thị bị xuống cấp nghiêm trọng nhất, cơ cấu đô thị bị băng hoại nhất.
Dẩu rằng trong thời kỳ này ta có xây dựng một số công trình công cộng phục vụ cho quảng đại quần chúng, và các cơ sở này được phân bố rộng rãi trên địa bàn thành phố. Nhưng chủ yếu do kinh tế không phát triển nên văn hoá cũng không phát triển, còn văn minh đô thị bị đẩy lùi không chỉ là một bước.
Sau thời kỳ đổi mới mở cửa – Như các phần trên đã trình bày ta đã mở cửa ra ngoài và mở cửa cả từ bên trong. Một sự bung ra khá mạnh mẽ trên tất cả các mặt, mà trước tiên là về kinh tế. Đầu tư nước ngoài vào, cùng với những cao ốc to lớn ở khu công nghiệp và khu vực đô thị mới – Nội thành mọc lên hàng loạt dãy nhà phô” với các loại nhà phố vừa ở, vừa kinh doanh dịch vụ, hàng vạn xe máy lân át thành phố. Có lẽ kiến trúc là một trong những sự thể hiện văn hoá văn minh của thành phố rõ nét nhất. Nhà phô với đủ kiểu Đông Tây kim cổ, thiếu thẩm mỹ thiếu trật tự, cùng với việc lân chiếm vỉa hè, đục tường phá rào làm “kios” bày bán đủ thứ hàng hoá linh tinh. Sự bột phát như “tức nước vỡ bờ ” ấy đã dẫn tới phát triển tự phát, đưa đô thị tới sự phát triển thiếu tính lành mạnh, văn minh văn hoá. Một mặt nó thể hiện sự tự do phóng khoáng đến mức thiếu tổ chức kỷ cương, một mặt thể hiện sự tiếp thu, sự hấp thụ những cái mới, những cái bên ngoài nhập vào một cách vô thức không có chọn lọc …
Nếu thời kỳ bao cấp là thời kỳ bế tắc, trì trệ, thì đến thời kỳ này là thời kỳ phát triển có phần hỗn loạn, một thời kỳ mà tập trung những gì không phải là tinh hoa của rất nhiều nguồn đến. Bao gồm:
1. Tập trung những cái gì không tốt đẹp của chế độ cũ để lại.
2. Tập trung những lề thói lạc hậu theo kiểu làm ăn nông dân manh mún.
3. Tập trung những điểm không phù hợp với thời đại, của chế độ quan liêu bao câp.
4. Tập trung những cái mới du nhập, mà những cái đến sớm nhất, nhanh nhất thường là những cái xâu.
5. Tập trung những cái khó khăn, những hậu quả của thời kỳ sau chiến tranh.
Trong giai đoạn đầu của thời kỳ mở cửa đồng thời với sự bung ra về mặt kinh tế, thì kéo theo là sự xuống cấp thêm một bước nữa về mặt Văn hóa đô thị, mà hậu quả của nó cho đến hôm nay vẫn chưa khắc phục được hết.
Tuy nhiên cũng trong giai đoạn này, những công trình kiến trúc hiện đại, do các công ty nước ngoài vào đầu tư làm ăn, cùng với sự kinh doanh phát đạt hơn của các thành phần kinh tế trong nước đã làm cho bộ mặt đô thị có nhiều khởi sắc, phong cách làm ăn sinh sống cũng dần hướng tới một nếp sống văn minh và có văn hoá hơn. Những ưu thế vốn có của đất Sài Gòn xưa lại ngày càng được phát huy mạnh mẽ. Mặc dù sự phát triển có chựng lại một thời gian khi thế giới và khu vực lâm vào khủng hoảng tài chính. Nhưng nhưmộí bản sắc đã được khơi dậy, Sài Gòn – thành phô” Hồ Chí. Minh tiếp tục vươn lên trên mọi mặt. về kiến trúc – cảnh quan và xây dựng đô thị, tuy vẫn còn vô vàn khúc mắc trở ngại nhưng đã thây sự phát triển ngày càng phong phú và bài bản hơn. Các dòng văn hóa từ các nơi tiếp tục chảy dồn về thành phố thể hiện qua đời sống văn hoá nghệ thuật đầu tiên là của Đài Loan, Hong Kong, Hàn Quốc rồi Trung Quốc, Nhật Bản – Văn hoá Phương Tây Pháp, Ý – văn hoá Mỹ cũng ồ ạt thâm nhập vào thành phố trên các loại hình phim ảnh âm nhạc, thời trang sách báo và cả về mặt kiến trúc cũng có những tác động nhất định.
Mặt khác Sài Gòn – thành phố Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục phát huy cái thế ” Đất lành chim đậu ” trở thành điểm hội tụ của nhiều nguồn nhân lực quý báu từ khắp miền Đất nước đổ về, nhất là từ miền Bắc vào. Các nhà khoa học – kỹ thuật, các văn nhân nghệ sĩ cho đến những người tay nghề cao, có đầu óc làm ăn đều tập trung về thành phố ngày một nhiều, biến Sài Gòn – thành phô” Hồ Chí Minh không những là một trong những trung tâm kinh tê” mạnh nhất nước, mà cũng là trung tâm rất mạnh mẽ về khoa học kỹ thuật và văn hoá nghệ thuật. Rất đáng mừng là xu thê” này ngày một tăng nhanh hơn và trở thành nguồn lực mạnh nhất, quan trọng nhất khi bước vào thời đại kinh tê” trí thức. Từ đâ”y sẽ đẩy thành phố bước lên một bước mạnh trên con đường văn minh
hoá, hiện đại hoá. Tương lai và triển vọng của thành phô” rõ ràng đang nằm ở phía trước.
Với cái thê địa lý ngã tư khu vực và thế giới, với cái thế “Đất lành chim đậu ” – Sài Gòn – thành phô’ Hồ Chí Minh trong suốt quá trình lịch sử của mình cũng như sự phát triển hôm nay đều là nơi hội tụ của các dòng văn hoá, nơi tụ hợp nhân tài nhân lực — Qua thời gian thử thách, qua kinh nghiệm thực tiễn của mình – Sài Gòn – thành phô’ Hồ Chí Minh sẽ là điểm hội tụ ngày càng mạnh mẽ hơn trên mọi mặt. Trong sự hội tụ đó, đã và sẽ tiếp tục đan xen những cái tốt, cái xấu, cái tiên tiến, cái lạc hậu… và chỉ có thông qua sự tuyển chọn, sự chắt lọc một cách chủ động và khôn ngoan nhất, kết hợp hài hoà với những truyền thống tốt đẹp vốn có thì mới có thể tạo thành sức mạnh đưa thành phố Hồ Chí Minh tiến lên văn minh hiện đại, văn hoá tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.