Khu nhà ở mới và khu dân cư mới – P2

B – khu dân cư mới VÀ CÁC khu nhà ở mới
Các quận mới và một số khu vực các huyện ở các thành phố lơn đất đai rộng lớn thường hình thành khu dân cư mới gồm có 3-4 khu nhà ở. Các khu ở này có thể do địa lý, hoặc do chủ đầu tư bao thầu theo khả năng hoặc phụ thuộc vào tình hình giải tỏa di dời… nên các khu ở có diện tích to nhỏ khác nhau. Được nối kết với nhau chủ yếu bằng các trục giao thông chính rồi mạnh ai người ấy làm, chưa có phối hợp đồng bộ về hạ tầng xã hội, cơ sở phúc lợi, dịch vụ xã hội và quản lý dân sự v.v… Thiếu sự phối hựp giữa quản lý quy hoạch, quản lý công cộng xã hội với quản lý nhà nước về dân sự, nên có lúc chồng chéo, có lúc thiếu hụt, sơ hở mặt này mặt khác.
Đa phần là các khu ở riêng lẻ sau khi hình thành xong rồi thì cơ quan quản lý nhà nước địa phương mới sắp xếp tổ chức lại những vấn đề có liên quan như hạ tầng kỹ thuật đô thị, hạ tầng xã hội, quản lý dân sự v.v… và đương nhiên họ gặp rất nhiều khó khăn như sự không đồng bộ về quy hoạch, sự mất cân đối trên mặt này mặt khác….
Vậy tại sao không có sự tổ chức sắp xếp từ đầu, hoặc đề ra một số nguyên tắc chung khi giải quyết riêng lẻ từng khu nhà ở nhỏ.
Một khu nhà ở mới thường có diện tích từ 4-8 ha theo chỉ tiêu quy hoạch ở các khu vực đang phát triển đô thị mới thì dân số tối đa 1500 người và 3000 người. Nhưng do để bảo đảm hiệu quả kinh tế đầu tư, các công ty đâu tư kinh doanh nhà đât thường bô” trí số dân cư cao hơn. Như vậy một khu dân cư mới thường có thể có từ 4.000 t 5.000 người đến 10.000 H- 12.000 người tức là bằng 1/3 đến 2/3 số dân của một phường hiện nay. Thực tế nhiều năm qua các quận Gò vấp, Bình Thạnh, Tân Bình ở thành phố Hồ Chí Minh đã có hiện tượng một số khu dân cư mới không nằm trong diện quản lý hành chính và cư dân là những người đầu tiên gánh chịu những khó khăn trên rất nhiều mặt.
Ngoài ra trong những khu dân cư mới số người có nghề nghiệp ổn định thường là hạt nhân của các hộ gia đình, số còn lại là trẻ em, người già hưu trí và một số người chưa có nghề nghiệp ổn định hoặc nhàn rỗi. số người nhàn rỗi này thường gây ra những bất ổn xã hội trong khu dân cư và là gánh nặng cho các gia đình.
Tổ chức khu dân cư mới không phải chỉ là vấn đề nhà ở mà đồng thời phải tổ chức xã hội cùng với những cơ sở vật chất về hạ tầng xã hội, dịch vụ và kể cả sản xuất kinh doanh.
Khu dân cư mới là khu ở của mọi người, là khu nghỉ ngơi cân bằng lại trí lực, thể lực cho người lao dộng, là nơi đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của cộng đồng, đáp ứng sự phát triển của trẻ em, đáp ứng sự nghỉ ngơi an dưỡng tốt đẹp của người già, đồng thời còn là nơi thu hút sức lao động nhàn rỗi.
Có thể đây là một đặc điểm của các khu dân cư mới ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay và cả trong tương lai khi mà Đất nước chưa công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Đề xuất mô hình của môt khu dân cư mới:

1. Gồm có 3-4 khu nhà ở. Trong mỗi khu dân cư khi đứng riêng lẻ đều phải tự giải quyết những vân đề của mình như đã nêu ở phần trên. Nhưng khi khu ở mới nằm trong một khu dân cư mới thì phải có sự phối hợp chặt chẽ đồng bộ toàn khu…

2. Giải quyết chung vấn đề san nền, thoát nước, giao thông và hạ tầng kỹ thuật khác, như trạm biến thế, đài nước hoặc trạm bơm tăng áp v.v…

3. Giải quyết chung các vấn đề hạ tầng xã hội:
• Trường mẫu giáo
• Trường tiểu học và THCS
• Trạm y tế, trạm bưu điện phát hành sách báo …
• Sân TDTT, nhà luyện tập, hồ bơi v.v…
• Công viên chung
• Riêng phần nhà trẻ có thể xã hội hóa bằng các cơ sở dịch vụ nhỏ, tại nhà, tạo thêm việc làm cho người hưu trí. Các cơ sở hạ tầng xã hội khác đều có thể xã hội hóa trên cơ sở Nhà nước có quy hoạch, có tổ chức chặt chẽ.

4. Giải quyết chung các cơ sở dịch vụ xã hội:
Chợ – chợ là một nhu cầu rất thiết yếu của một khu dân cư mới. Tuỳ theo mức độ lớn nhỏ, có thể xây dựng nhà lồng chợ hoặc chỉ là một khu sân bãi có tổ chức điện nước, thoát nước, lấy rác, an toàn PCCC, chỗ giữ xe… đầy đủ, văn minh, sạch đẹp.
Các dãy phố có thể kết hợp với chợ để tạo thành những dãy phố buôn bán dịch vụ nhỏ, với mục tiêu chính là đáp ứng những nhu cầu thường ngày trong khu dân cư.
Khu vui chơi giải trí – đối tượng chủ yếu là trẻ em trong khu dân cư.

5. Trong các khu dân cư mới thường có 20-30% lao động nhàn rỗi, một số người hưu trí hoặc khuyết tật, một số người khác muốn làm thêm để tăng thêm thu nhập v.v… Do vậy rất cân có các cơ sở sản xuất nhỏ nằm ngay trong khu dân cư để đáp ứng nhu cầu này. Đây là các cơ sở sản xuất không ô nhiễm, không có lượng vận tải lớn và có thể nối kết với sản xuất gia đình. Các khu dân cư mới cần dành một phần đất để các tư nhân có thể đầu tư cho các cơ sở sản xuất này. Trong thực tế nhiều khu dân cư, một số nhà đầu tư đã mua các lô đất ở và xin phép xây dựng các cơ sở sản xuất.

6. Đối với các khu ở mới độc lập nằm trong các khu dân cư hiện hữu thì phải phối hợp với chính quyền địa phương dể giải quyết đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, dịch vụ xã hội và các cơ sở sản xuất nhỏ không ô nhiễm.
Các khu ở mới độc lập có thể tận dụng các cơ sở sẩn có trên địa bàn hoặc có thể bổ sung những cơ sở này cho địa bàn khu dân cư hiện hữu được hoàn chỉnh hơn.