Luật lệ Đô thị và quản lý nhà nước về Đô thị

1. LUẬT LỆ đô thị
Đô thị là một cơ cấu vật chất rất to lớn rất phức tạp trong đó các thành phàn của cơ cấu ràng buộc lẫn nhau qua những mối quan hệ chặt chẽ và luôn luôn vận động không ngừng, tât cả đều theo những quy luật nhất định. Việc đầu tiên là người ta phải tìm ra được những quy luật khách quan đó.
Luật pháp đô thị chính là sự bảo đảm cho đô thị vận hành theo đúng các quy luật khách quan. Do vậy không có luật pháp đô thị thì cũng không còn đô thị nữa.
Luật pháp đô thị là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để bảo đảm cho việc xây dựng thành phố văn minh – hiện đại – văn hoá tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.
Song ở nước ta chưa có một bộ luật nào về đô thị – xây dựng đô thị, giao thông đô thị, bảo tồn di sản vật thể đô thị, bảo vệ môi trường sinh thái đô thị vv … đều theo những quy luật chung (theo những bộ luật chuyên ngành) nhưng đồng thời cũng phải theo quy luật riêng của đô thị. Quy luật của đô thị đòi hỏi tính đồng bộ rất cao, bởi mỗi lĩnh vực được luật lệ quy định đều có liên quan mật thiết với nhiều lĩnh vực khác của đô thị. Do vậy rất cần thiết phải có một bộ luật đô thị.
Từ bộ luật cơ bản đó, từng địa phương, từng ngành, từng bộ phận soạn thảo nên những quy định, quy chế hướng dẫn, cụ thể cho sát với điêu kiện thực tiễn từng nơi, từng lúc – Đối vơi ngành xây dựng nói chung và kiến trúc – quy hoạch nói riêng đó là những quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn rất cụ thể rõ ràng để cho các cơ quan nhà nước dễ thi hành nhất, và để cho người dân dễ thực hiện nhất. Quy định, quy chế, quy chuẩn, tiêu chuẩn là những phần dưới luật cho nên nó có thể rất cần thiết và rất cần thay đổi tuỳ theo hoàn cảnh nhất định với sự cho phép của cấp có thẩm quyền để phù hợp với sự vận động của thực tiễn.
Đồ án quy hoạch được duyệt cũng là một dạng dưới luật. Vì vậy nó luôn luôn phải có sự điều chỉnh cho phù hợp với sự vận động của đô thị. Nhà nước cần có một cơ chế phê duyệt thích hợp cho sự điều chỉnh các quy hoạch cũng như các quy định khác về kiến trúc – quy hoạch đối với các đô thị, nhất là các thành phố lớn và đặc biệt là trong giai đoạn phát triển hiện nay của đô thị.

2. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÔ THỊ
Khi đã có luật pháp đô thị rồi thì phải có sự điều phối vận hành đô thị theo đúng luật pháp … đó là sự quản lý nhà nước (QLNN) trên rất nhiều mặt của đô thị.
– QLNN phải thống nhất – Toàn bộ đô thị về mặt cơ cấu kiến trúc – quy hoạch do rất nhiều bộ phận khác nhau tạo thành nhưng tất cả đều phải tạo nên một cơ cấu thống nhất giống như cơ thể của một con người. Do vậy nó cần phải có sự điều hành thống nhất để tạo cho guồng máy đô thị luôn luôn vận hành một cách nhịp nhàng với nhau. Bất kỳ một bộ phận nào trục trặc đều ảnh hưởng trực tiếp đến sự vận hành chung. Điều hành toàn bộ cơ cấu đô thị phải là bộ máy đầu não thống nhất giông như người chỉ huy trong một giàn nhạc giao hưởng.
– QLNN phải đồng bộ – Đô thị về mặt cơ cấu kiến trúc – quy hoạch là một cơ thể hoàn chỉnh nó phải được phát triển đồng đều cân xứng. Do tât cả các bộ phận đều có môi quan hệ hài hòa cân đối với nhau, nên bất kỳ một sự phát triển không cân xứng nào đêu có thể gây nên những trục trặc cho cơ thể.
– QLNN phải thực hiện chức năng điều tiết – Toàn bộ đô thị là một cơ cấu thống nhất, nhưng trong thực tiễn luôn luôn xảy ra những hiện tượng mất cân đối giữa bộ phận này với bộ phận khác, giữa khu vực này với khu vực khác, giữa lúc này với lúc khác. Bời vì mỗi lúc, mỗi nơi đều có những hoàn cảnh thực tế khác nhau. Vì vậy QLNN phải hết sức năng động, linh hoạt điều tiết sự mất cân đối đổ nhưng phải trên nguyên tắc tạo sự đồng bộ thống nhất cho toàn bộ cơ cấu đô thị – Quản lý kiến trúc – quy hoạch đô thị cũng không nằm ngoài quy luật này.
– QLNN cần có sự phân công, phân cấp – Đô thị là một thể tổng hợp của nhiều lĩnh vực, của nhiều tầng bậc khác nhau – Nhất là đối với thành phố lớn. Do vậy không thể không có sự phân công phân cấp trong quản lý. Tuy nhiên sự phàn công phân cấp đó phải dựa trên nguyên tắc đồng bộ thông nhất của toàn đô thị, và phải trên cơ sỏ có những quy định, quy chế rất rõ ràng. Nếu không sẽ tạo nên sự hỗn loạn cho đô thị. Đối với việc quản lv kiến trúc – quy hoạch đô thị của một thành phố’ lđn việc phân công phân cấp rất quan trọng nhằm giải quyết hữu hiệu một khối lượng công việc đồ sộ của thành phô”, nhưng quan trọng hơn là phải giữ gìn nghiêm ngặt tính đồng bộ thống nhất của cơ câu (ỉô thị.
– QLNN cần sử dụng tốt công nghệ thông tin — Thời đại ngày nay là thời đại công nghệ thông tin. Công nghệ thông tin không chỉ ứng dụng rộng rãi và đem lại hiệu quả cao trong phát triển kinh tế, phát triển các cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tâng xã hội mà còn cần được ứng dụng sâu rộng trong công tác QLNN. Nhà nước ta đang xây dựng một ” chính phủ điện tử “, dĩ nhiên các dơn vị hành chính các cấp – nhất là đối với một thành phô lơn như thành phố Hồ Chí Minh thì việc áp dụng rộng rãi công nghệ thông tin trong QLNN là cực kỳ quan trọng. Công nghệ thông tin sẽ giúp cho việc QLNN của đô thị một cách khoa học hơn.
– Bộ máy nhà nước phải gọn nhẹ, trong sạch vù có trình độ cao. Hiện nay các cơ quan quản lý nhà nước và hội đoàn chiêm tỷ lệ lao động rất cao: 5 – 6% tổng số lao động của thành phố tiêu tôn kinh phí của Nhà nước rất lớn, nhưna hiệu quả quản lý còn chồng chéo nhau, một mặt do trình độ cán bộ yếu kém, trong dó có một phần không giữ được tính chất trong sạch, công minh của người làm công tác QLNN – Do vậy gọn nhẹ, trong sạch và có trình độ nshiệp vụ cao là những tiêu chí phai có đế bao đảm quán lý đô thị có hiệu lực.