Nhà ở trên các khu vực Đô thị khác nhau

Thực trạng thành phố Hồ Chí Minh hôm nay đã hình thành những khu vực đô thị có những tính chất khác nhau về tính chất dân cư, tính chất kiến trúc, cơ cấu kinh tế xã hội…. Có thể đây là một đặc trưng riêng của một thành phô” lớn như thành phô” Hồ Chí Minh. Tuy nhiên ở một thành phô” khác cũng có thể xuât hiện hiện tượng này với những khu vực đô thị có những tính chất khác nhau hoặc những đặc thù riêng.
Trong quá trình xây dựng lại hay xây dựng mới các khu ở tại các khu vực đô thị khác nhau, việc áp dụng đúng đắn những loại hình nhà ở cho từng khu vực đô thị sẽ đem lại hiệu quả cao về kiến trúc — quy hoạch nói riêng và về kinh tế xã hội nói chung, đồng thời cũng tạo thuận lợi trong quản lý đô thị. Ngược lại áp dụng một cách tuỳ tiện sẽ gây lãng phí rất lớn về đất đai, tạo nên những bất hợp lý về cơ cấu đô thị, rất khó khăn cho việc xây dựng một thành phô’ văn minh, hiện đại, văn hoá tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.
Đối với thành phô” Hồ Chí Minh thì việc xây dựng nhà ở tại các khu vực đô thị như sau:

1. Tại khu vực trung tâm chính của thành phô’
Ngoài việc xây dựng lại nhà phô” trên nền nhà cũ cần dứt điểm không xây dựng mới loại nhà phô”, loại nhà liên kê”. Các dãy nhà phô” cũ nát hư hỏng nặng nếu do nhà nước quản lý nên xây dựng lại thành nhà ở nhiều tầng, riêng tầng trệt sử dụng làm cửa hàng cho thuê – không nên dùng loại nhà các tầng dưới là nhà phô”, bên trên là căn hộ chung cư.
Khuyến khích việc xây dựng nhà ở cao cấp cao tầng, có thể là cụm nhà ở riêng, có thể là một complex nhà ở cao tầng – văn phòng – khách sạn, hoặc có thể là vừa nhà ở vừa văn phòng trong một cao ốc. Tầng cao khống chế theo quy hoạch.
Chỉnh trang, cải tạo hoặc xây mới lại trên khuôn viên cũ toàn bộ nhà biệt thự hiện có. Hạn chế tối đa hoặc ngăn cấm hẳn việc xoá bỏ các biệt thự để xây dựng nhà phố.

2. Tại các khu trung tâm khu vực mới
về cơ bản việc kiểm soát xây dựng các loại hình nhà ở cũng giống như khu trung tâm chính – nhưng trường hợp cần thiết có thể xây mới những dãy nhà phố mới kết hợp với chợ hình thành một khu vực phố chợ có tính truyền thống, nhưng phải có quy hoạch rõ ràng, tuyệt đốì không để xây dựng tự phát.

3. Đối với khu vực các quận cận trung tâm
– Chỉ cho phép xây dựng nhà phố trên nền nhà cũ, trong các khu vực phô”phường có tính thương mại.
– Đối với các đường trục chính của đô thị, các đường có mật độ giao thông cao, cần hạn chế tối đa việc xây dựng nhà phố – nhà liên kế, khuyến khích việc đầu tư xây dựng chung cư trên các dãy nhà liên kế hư hỏng phải xây dựng lại.
– Xây dựng lại các khu ổ chuột lụp xụp, nhà cửa xuống cấp hư hỏng nặng thành những khu ở mới theo cơ cấu nhà ở chung cư thích hợp với các đối tượng ở.
– Việc xây dựng nhà ở tại các khu vực cận trung tâm cần đặc biệt lưu ý:
• Không tăng thêm dân số.
• Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị phải giải quyết phù hợp với điều kiện hạ tầng kỹ thuật hiện có.
• Kết hợp với các khu phố, các khu dân cư hiện hữu để bố trí đầy đủ các cơ sở hạ tầng xã hội.

4. Đôi với các quận ven nội cũ
Các quận ven nội cũ như Bình Thạnh, Gò vấp, Tân Bình, quận 8… những năm qua do sự phát triển đô thị tự phát nên đa số nhà ở đều xây dựng nhà liên kế, không những tốn quỹ đất đai rất lớn mà còn gây khó khăn rất nhiều là cơ cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị không theo kịp với xây dựng nhà.
Ngược lại chung cư xây dựng tương đối ít, tiêu chuẩn chung cư rất thấp, đa sô” căn hộ đều có diện tích dưới 40m2. Có nguy cơ trong tương lai không xa (sau 20-30 năm) sẽ biến thành những khu ổ chuột nhiều tâng, căn hộ bị biến dạng xuống cấp nhanh chóng, giống như hàng loạt chung cư ở Hà Nội xây dựng trong thời kỳ bao cấp. Đây sẽ là khó khăn rất lớn trong tương lai. Tuy xây dựng mới chưa lâu, nhưng nay đã bắt đầu sửa chữa cải tạo. Vì vậy xây dựng nhà ở nên theo các nguyên tắc sau:
a) Đốì với cán bộ công nhân làm việc trong nhà máy, các khu công nghiệp đã lâu năm và ổn định, tốt nhất là xây dựng loại chung cư thấp tầng tiêu chuẩn thấp và tiêu chuẩn vừa.
• Loại tối thiểu, chỉ tồn tại 20-30 năm, bán hoặc cho thuê với giá rẻ.
• Loại vừa phải, thời hạn 40-50 năm tạo điều kiện cho người ở tự nâng cấp ngôi nhà của mình.
• Diện tích tối thiểu 14-16m2/ng.
b) Đối với CBCN mới đến làm việc, sinh hoạt và nghề nghiệp chưa thật ổn định, đối với người còn là tạm cư nên xây loại nhà bán kiên cố niên hạn khoảng 10 năm để cho thuê và bán theo thời hạn (chỉ bán cho đến khi ngôi nhà bị giải tỏa).
c) Đối với dân mới nhập cư, dân kiếm sống thời vụ, dân tạm trú… phải xây dựng nhà tạm có tổ chức để cho họ thuê.

5. Đối với các quận mới
– về cơ bản phương thức xây dựng nhà ở như các quận ven nội cũ. Rất hạn chế việc xây dựng nhà phố liên kế.
– Có thể xây dựng nhiều loại hình nhà ở có mức sống cao hơn nhà chung cư tiêu chuẩn trung bình cao, nhà liên kế vườn. Ngoài ra tuỳ theo vị trí, địa điểm thuận lợi về giao thông, về cảnh quan… có thể xây dựng chung cư cao cấp hoặc biệt thự. Những nơi có điều kiện có thể xây dựng nhà vườn.
6. Đôi với các huyện ngoại thành
– Không tạo điều kiện để cho người dân xây dựng kiểu nhà phố – liên kế nếu không nằm trong khu vực thị tứ.
– Khuyên khích xây dựng các loại hình nhà vườn kết hợp ờ với trồng vườn – vườn là chính, nhà là phụ.
– Khu vực ngoại thành cũng thường là nơi tập kết của người mới nhập cư, vì vậy Nhà nước phải có tổ chức xây dựng nhà tạm cho họ cư trú, không để tình trạng xây dựng tự phát.