Nhận thức về một thành phố cực lớn – P2

thành phố cực lớn và các vệ tinh của nó
Để giải quyết tình trạng đô thị tập trung quá lớn gây ra những vấn nạn cho các đô thị cực lớn và siêu đô thị, người ta xây dựng nhiều thành phố nhỏ xung quanh các thành phố lớn, nhằm giải toả bớt dân cư nội thành, di chuyển một số cơ sở, dịch vụ ra bên ngoài – các thành phố nhỏ này gọi là các thành phố vệ tinh.
Vì vậy thành phô vệ tinh là một đơn vị đó thị hoàn chỉnh, nằm trong cơ cấu hành chính, kinh tê, xã hội của thành phô cực lớn.
Các thành phô’ vệ tinh thường có quy mô 20.000 – 50.000 dân, có cúc cơ sở hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội vù nhà ở khá hoàn chỉnh, có môi trường trong lành với mục tiêu tạo một cuộc sống tốt đẹp cho các cư dân, có các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ… nhằm hảo đảm cho cư dân đủ công ăn việc làm, có thu nhập Ổn định vù ngày một nâng cao hơn cùng với sự phát triển kinh tế của đô thị.

Tuy nhiên qua kinh nghiệm nhiều nước thì việc xây dựng các thành phố vệ tinh đòi hỏi:
– Kinh phí đầu tư xây dựng rất lớn nhất là các cơ sở hạ tầng.
– Phải có hệ thống giao thông rất thuận lợi nối kết với khu đô thị chính và với các đầu mối giao thông chính.
– Phải hình thành một đô thị tuy nhỏ nhưng có đầy đủ các mặt hỗ trợ cho nhau như một đô thị hoàn chỉnh.
– Có một phạm vi không gian khá rộng lớn xung quanh thành phố chính và có đủ điều kiện thuận lợi cho xây dựng đô thị.
• Việc xây dựng các đô thị vệ tinh trên thế giới có nơi thành công nhưng có rất nhiều nơi không thành công. Một vài ví dụ:
– Ông Léo MC Cathy năm 1997 là phó thống đốc bang California có nói với chúng tôi: “Việc xây dựng các đô thị vệ tinh xung quanh Los Angeles quá tốn kém đến nỗi một số vệ tinh phải xây dựng dở dang vì thiếu kinh phí và cuối cùng Los Angeles vẫn cứ trên 10 triệu dân.
Nước Mỹ mà còn thiếu kinh phí huống chi là nước ta!
– Theo Viện Quy hoạch Paris cho biết: Những đô thị thành công thường là những nơi đã đô thị hoá một phần, những nơi có đặc thù như có các ngành nghề truyền thống hoặc có cảnh quan đặc sắc để thu hút du lịch. Nếu không thì chỉ thành những “thành phố ngủ”.
– Bắc Kinh xây dựng một thành phố vệ tinh khoảng 40.000 dân (nơi các tổ chức phi chính phủ của phụ nữ họp nhân Đại hội phụ nữ quốc tế ở Bắc Kinh) rất hoàn chỉnh về nhà ở, cơ sở hạ tầng… đã biến thành nơi tạm trú của người tứ xứ, ban ngày đi xe công cộng vào nội thành để kiếm sống.
– Các đô thị vệ tinh ở Singapore chủ yếu cũng chỉ là những khu dân cư rất hoàn thiện v.v…

Chùm Đô thị – Đô thị trung tâm và các đô thị đối trọng

• Đây dường như là lối thoát của các thành phố cực lớn – Tokyo – Seoul – Bắc Kinh – Thượng Hải – Quảng Châu và các thành phố lớn khác… đểu giải quyết theo phưomg hướng này.
• Các đô thị đối trọng là những đô thị nhỏ hiện hữu hoặc có thể là những đô thị mói nằm xung quanh đô thị lớn, trung tâm. Đô thị trung tâm, chi phối ảnh hưởng trực tiếp và có giao thông nối kết thuận lợi với các đô thị đối trọng.
Các đô thị nhỏ hiện hữu nằm xung quanh thành phố trung tâm, thông thường là những đô thị chưa hoàn chỉnh. Khi những thành phố này đã nằm trong chùm đô thị thì nó được bổ sung thêm nhiều chức năng lớn hơn, như phát triển các cơ sở sản xuất; hoặc các đầu mối giao thông, nhằm giảm bớt gánh nặng cho thành phố trung tâm. Tuy nhiên giữa thành phố trung tâm và thành phố đối trọng phải có sự phát triển hài hoà, đồng bộ với nhau. Đặc biệt giữa chúng phải có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó hệ thống giao thông nối kết là vô cùng quan trọng.
• Các đô thị đối trọng có tác dụng:
– Kéo bớt công nghiệp từ thành phố trung tâm ra.
– Ngăn chặn bớt dòng người tập trung vào thành phố trung tâm.
– Giảm thiểu bớt giao thông, ô nhiễm cho thành phố trung tâm.
– Hạn chế sự bành trướng quá lớn của thành phố trung tâm.
Theo kinh nghiệm của Thượng Hải và Quảng Châu thì sự phát triển của chùm đô thị sẽ đẩy tốc độ phát triển kinh tế lên nhanh hơn rất nhiều so với sự phát triển của một siêu đô thị.