Thủ Thiêm và sự phát triển trong tương lai – P1

Đã đến lúc Thủ Thiêm cần được khởi động phát triển. Một vùng đất rất đẹp có con sông Sài Gòn lượn quanh và nằm sát ngay bên trung tâm chính thành phố; giờ này vẫn như đang còn ngủ yên với những kinh rạch và sình lầy gân như hoang dã.
Đã đến lúc cần đánh thức Thủ Thiêm dậy cùng với sự phát triển nhộn nhịp khắp nơi trong thành phố, để hòa nhịp với sức sống đang vươn lên mạnh mẽ hướng tới tương lai.
Chúng ta đã từng cổ những giấc mơ rất đẹp về Thủ Thiêm, chúng ta đã từng vẽ lên những viễn cảnh thật huy hoàng của Thủ Thiêm, nhưng đâu là con đường hiện thực nhất cho phát triển Thủ Thiêm, đâu là hướng đi cụ thể rõ ràng nhất cho Thủ Thiêm, dường như ta vẫn còn rất lúng túng; giữa hiện thực và viễn cảnh vẫn còn khoảng cách khá xa. Trong khi đó thị trường đất đai khá sôi động, người ta mua bán sang nhượng ào ào và cái đích đến của họ vẫn chỉ là những nhà phố phân lô – phân lô càng nhiều càng tốt! Mặc cho ở đây là quy hoạch gì.

1. Hiện nay nối kết với Thủ Thiêm có con đường duy nhất là đường Trần Não sau khi qua cầu Sài Gòn, và một bến phà Thủ Thiêm ngày một thêm nhộn nhịp. Chỉ có bây nhiêu đấy thôi làm sao vực dậy được cả một Thủ Thiêm? Cái khó đầu tiên, cái trở ngại gay gắt cho sự phát triển Thủ Thiêm là giao thông nối kết hai bờ Đông – Tây sông Sài Gòn. Một tuyến hầm qua sông với những hạn chế nhất định về kỹ thuật cũng không hoàn toàn có thể vực dậy nổi một Thủ Thiêm văn minh hiện đại.
việc đầu tiên phải làm và như là điều kiện tiên quyêt:
Phải có thêm nhiều cầu bắc qua sông Sài Gòn. cầu Phú Mỹ là một giải pháp quan trọng đối với giao thông của thành phố và với Thủ Thiêm; nhưng quan trọng hơn cả đối với Thủ Thiêm là cân nhiều cầu nối với trung tâm chính của thành phô.
Đã đến lúc cần thiết đề nghị Nhà nước xem xét lại sự tồn tại của Ba Son và Tân Cảng. Có cần quy hoạch lại hợp lý cho hai cơ sở này để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển thêm nhiều cây cầu bình thường như cầu Sài Gòn hiện nay. Thậm chí chỉ là những cây cầu dành cho người đi bộ như “cây cầu thế kỷ” bắc qua sông Thames ở Luân Đôn. Chỉ đến lúc bấy giờ Thủ Thiêm mới thật sự có ý nghĩa trên mọi mặt với thành phô”, mới thật sự là một bộ phận hữu cơ gắn liền với trung tâm chính của thành phố. Nếu không Thủ Thiêm vẫn chỉ là Thủ Thiêm, với sự phát triển tự thân của nó mà thôi! Muôn nói gì thì nói, Ba Son, Tân cảng chính là trở ngại đầu tiên, trở ngại cố hữu cho sự phát triển Thủ Thiêm, cho trung tâm chính của thành phố nói riêng và cho sự phát triển thành phô” về phía Đông nói chung.

2. Không ai có thể phủ nhận Thủ Thiêm là một bộ phận quan trọng của trung tâm chính, là sự phát triển của trung tâm chính thành phố sang bờ phía Đông sông Sài Gòn để trở thành một trung tâm thành phố hai bên sông vô cùng ngoạn mục và hoành tráng. Song, Thủ Thiêm giữ vai trò và chức năng gì đối với trung tâm chính của thành phô”. Nó có phải là một thành phô” thương mại, dịch vụ, tài chính, ngân hàng quy mô lớn để thay thê” cho vai trò của trung tâm chính hiện nay không? Đây là điều đáng suy nghĩ, đáng bàn luận cho ra lẽ.
Dường như chúng ta có sự ngộ nhận, Thủ Thiêm giống như một Phố Đông của Thượng Hải. Phố Đông có một cơ chế kinh tế rất thoáng; Phố Đông có cơ sở hạ tầng kỹ thuật dường như hoàn chỉnh. Phố Đông trải thảm cho các nhà đầu tư bước vào và Phô” Đông dễ chừng đã gần một thập niên mới có được như hôm nay. Nhưng sự phát triển của Thượng Hải trong thời kỳ đổi mới vẫn gần như nằm ở phía bờ Tây – phía thành phố cũ là chủ yếu. Hơn một thập niên qua, Thượng Hải xây dựng hơn 2.000 ngôi nhà cao tầng trong khi đó Phố Đông chỉ là con số trăm. Tôi chưa từng nghe người Trung Quốc, người Thượng Hải nói: trung tâm thương mại, dịch vụ, ngân hàng, tài chính … của Thượng Hải sẽ là Phố Đông (có thể vì tôi chưa được nghe). Thượng Hải và trung tâm chính của nó thực tiễn vừa qua vẫn phát triển mạnh mẽ ở phía bờ Tây, trên cơ sở cải tạo, chỉnh trang thành phố cũ ngày một văn minh, hiện đại và hoàn thiện hơn.
Sài Gòn dường như cũng vậy – Trong hơn 90 dự án với khoảng 150 nhà cao tầng đã có giây phép đầu tư tại khu Sài Gòn cũ nay chỉ mới xây dựng chưa được 1/3. Kinh tế hồi phục, đầu tư quay trở lại người ta sẽ tiếp tục những dự án ấy, và nếu có tiếp tục đầu tư nhiều hơn nữa thì cũng khỗng ngoài phạm vi trung tâm chính hiện nay. Tam giác Nguyễn Huệ – Lê Lợi – Hàm Nghi, đường Lê Duẩn, đường Tôn Đức Thắng, bến Chương Dương, đường Trần Hưng Đạo, đường Nguyễn Hữu cảnh … quận 1, quận 3, quận 5, một phần quận Bình Thạnh, quận 4 vẫn tiềm ẩn những khả năng thu hút đầu tư lớn nhất, bởi cái lợi thế có tính lịch sử của khu Sài Gòn cũ và những điều kiện rất thuận lợi về hạ tầng.
Trung tâm chính của chúng ta vẫn còn là một trung tâm đô thị chưa hoàn chỉnh và dĩ nhiên nó phải được cải tạo, chỉnh trang để ngày một văn minh hiện đại hơn, và hoàn thiện hơn. Khi trung tâm chính hiện hữu còn tiềm ẩn khả năng phát triển mạnh mẽ, thì các nhà đầu tư ắt hẳn sẽ chưa nghĩ gì nhiều đến Thủ Thiêm; hoặc có “dòm ngó” đến chẳng qua là sự thăm dò và tìm tồi cơ hội mà thôi. Nói như vậy không có nghĩa là Thủ Thiêm không có điều kiện phát triển! vẫn phát triển nhưng theo một hướng khác mà tôi sẽ trình bày ở phần sau.