TP.HCM – Các trung tâm Đô thị

1. trung tâm chính của thành phố’ Hồ Chí Minh
Trung tâm Sài Gòn cũ vẫn sẽ là trung tâm chính của thành phô’ Hồ Chí Minh
– Chức năng: trung tâm hành chính, văn hoá, đôi ngoại, thương mại, dịch vụ, giao dịch, ngân hàng, tài chính.
– Phạm vi: Phần lớn Quận 1 và Quận 3 sẽ mở rộng dọc theo sông Sài Gòn về phía Bình Thạnh và Quận 4.
Còn tiềm năng đất đai để phát triển sau khi di dời các cơ sở không phù hợp với chức năng khu trung tâm và cải tạo các khu ổ chuột lụp xụp
– Tính chất: Văn minh, hiện đại nhất nước với kiến trúc cao tâng, giao thông ngầm hoặc không ô nhiễm; Môi trường cải thiện rõ rệt sau khi cải tạo kinh rạch, sông và các khu lụp xụp, hoặc xuống cấp hư hỏng nặng

2. Vai trò của khu vực Chợ Lớn
Khu vực Chợ Lớn là một trung tâm kê’ cận của trung tâm chính, hỗ trợ cho trung tâm chính, đồng thời mang một tính chất đặc biệt – trung tâm của người Hoa
– Chức năng: trung tâm thương mại, dịch vụ, tài chính, ngân hàng, văn hoá, du lịch của người Hoa trong các phạm vi Quận 5, Quận 6, Quận 11, Quận 10, Quận 8.
– Trung tâm Chợ Lớn cũng được hiện đại hoá như trung tâm chính của thành phố, nhưng vẫn giữ được sắc thái đô thị Nam Trung Hoa.
– Trung tâm chính và trung tâm Chợ Lớn được nối kết liên tục với nhau qua các trục Đông – Tây – Trần Hưng Đạo – Nguyễn Trãi – An Dương Vương

3. Vai trò của Thủ Thiêm
Thủ Thiêm vẫn là khu vực phát triển đô thị chưa rõ ràng:
a) Thủ Thiêm không thể hoặc chưa thể là trung tâm chính của thành phô’ phát triển sang phía Đông sông Sài Gòn ít ra là trong vài ba thập kỷ tới.
– Nếu là trung tâm phát triển sang phía Đông thì phải có rất nhiều cầu vượt sông Sài Gòn – Theo kinh nghiệm các thành phố hai bên sông thì ít nhâ’t 500-800m phải có một cầu. Điều này rất khó thực hiện trong 20 – 30 năm tới.
b) Nếu là một trung tâm mới như kiểu Phô’ Đông của Thượng Hải thì vẫn còn những yếu tô’ bất lợi.
– Đất thấp, dường như chưa có hạ tầng kỹ thuật đủ để phát triển.
– Chức năng trùng lặp với trung tâm, trong khi trung tâm chính vẫn còn tiềm năng phát triển và mở rộng dọc theo bờ Tây sông Sài Gòn
– Không phải là một đặc khu kinh tê’ nên không có sức hút đâu tư.
c) Trở thành khu vực bổ sung những khiếm khuyết của trung tâm: Chủ yếu là phát triển khoảng xanh, khoảng trống – quáng trường, các công trình công cộng lớn và các khu ở văn minh với tầng cao vừa phải. Điều này mang nhiều tính chất thực tế hơn cả.
d) Mọi sự nôn nóng về phát triển Thủ Thiêm dẫn dến xẻ nhỏ các khu đất đầu tư manh mún, biến thành khu dân cư thông thường như hiện nay đều sẽ là những sai lâm lớn, hậu quả rất tai hại và rất đáng tiếc cho một khu đất quý giá có thể làm đối trọng cân bằng lại những khiếm khuyết của trung tâm chính hiện nay.

4. Sự cần thiết của việc sớm hình thành những trung tâm đô thị khác
Quy hoạch chung của thành phố đã xác (lịnh thành phô Hồ Chí Minh là một đa trung tâm. Do vậy đã và sẽ hình thành thêm một số trung tâm đô thị mới vừa làm chức năng trung tâm cho các khu vực lớn ở các hướng khác nhau của thành phô, vừa có thế có những đặc điểm, những tính chất riêng hiệt. Ngoài trung tâm chính hiện nay, thành phô’ đã hình thành thêm nhiều trung tâm mới có thể ở những hướng khác nhau của thành phố. Các trung tâm này sẽ làm giảm hớt tính tập trung quá lớn vào trung tâm chính, đồng thời làm cho thành phô’ cỏ thể phát triển đều hờn trên toàn địa hàn.
a) Trung tâm Nam Sài Gòn: đã được hình thành với sự đầu tư tích cực của nước ngoài, nằm ở vị trí dẹp, cổ thể khai thác tốt các cảnh quan sông nước.
Có thể coi đây là trung tâm của khu vực phía Nam thành phô”. Có đặc thù là khu dân cư cao cẩp với dây đủ tiện nghi xã hội v.v… dành cho người nước ngoài và người có thu nhập cao. Trung tâm không thể phát huy được các chức năng của một khu trung tâm chính như ý đồ của các nhà đầu tư.
b) Trung tâm Bắc Sài Gòn: thực tế đã hình thành một khu trung tâm đô thị ở khu vực An Sương-Quang Trung. Việc hình thành khu công nghiệp phần mềm và sự tiếp tục ra đời các viện nghiên cứu, các cơ sở đào tạo công nghệ kỹ thuật cao về thông tin và có thể cả về sinh học (vì đây cũng là khu vực có tiềm năng lớn về nông nghiệp và sinh thái…) sẽ tạo nên một đặc điểm cho khu trung tâm này. Ngoài ra đây cũng là đầu mối giao thông quan trọng trên tuyến đường Xuyên Việt, Xuyên Á.
c) Trung tâm Tây Sài Gòn: vị trí ở khu vực An Lạc -Bình Trị Đông – là đầu mốỉ giao thông và là cửa ngõ nối kết với miền Tây. Trung tâm sẽ là vị trí giao dịch chủ yếu với miền Tây.
Do giao thông thuận lợi -đường bộ, đường sông … nên các khu công nghiệp được nhanh chóng phát triển kéo theo là sự hình thành các khu dân cư mới.
Rut tiếc là khu vực này chưa hình thành các quận mới và do đó cũng chưa quan tâm đến việc hình thành của một trung tâm khu vực. Việc phát triển đô thị hoá nhanh chóng sẽ là một tổn hại lớn trong bố cục không gian đô thị ở khu vực phía Tây thành phô”.
d) Trung tâm Đông Sài Gòn: chắc chắn trong tương lai sẽ hình thành một trung tâm phía Đông Sài Gòn, vị trí có thể ở khu vực Bình Trưng – (như trước đây Công ty Tư vấn quy hoạch đô thị của Nhật Bản – Nippon Koei đã từng lập một dự án khả thi).
Đây sẽ là trung tâm của khu vực phía Đông, đồng thời có thể có đặc điểm là trung tâm dầu mối du lịch. Từ đây có thể toả ra các khu du lịch đã và sẽ hình thành: gần như khu văn hoá lịch sử dân tộc, sân golf, Suối Tiên, Rạch Chiếc, Bưng 6 xã, và xa lộ Vũng Tàu – Đồng Nai, Đà Lạt….

Hiện nay chỉ mới hình thành khu trung tâm Nam Sài Gòn. Còn tất cả các khu trung tâm khác gần như chưa có dự kiến trong quy hoạch chung của thành phô’. Trong giai đoạn hiện nay nhà nước đã rất quan tâm đầu tư đến giao thông nhất là những trục đường chính trong và ngoài thành phố. Có thể chỉ trong vòng một thập niên hệ thống giao thông này sẽ tương đối hoàn chỉnh và đây là tiền đề quan trọng nhất cho việc hình thành những khu vực đô thị mới. Ngược lại việc định vị và xác định phạm vi của các trung tâm sẽ giúp cho việc hoạch định mạng lưới giao thông chính, nhất là hệ thống métro và hệ thống vận chuyển bánh sắt.
Các trung tâm có một ý nghĩa rất quan trọng trên nhiều mặt, nhất là trên lĩnh vực tạo ra những chuẩn mực trong việc xây dựng các khu đô thị mới. Do vậy thành phố cần sớm quy hoạch xây dựng đối với các trung tâm này, trước tiên là vấn đề giữ gìn quỹ đất cho việc phát triển.