Vấn đề các khu ở mới

– Trong nhiều năm qua thành phố đã xây dựng rất nhiều khu ở mới trên những vùng đất mới phát triển của đô thị hoặc xây dựng lại trên các khu nhà ở cũ. Mô hình các khu ở này không phụ thuộc vào đối tượng ở hoặc tính chất đô thị của địa bàn xây dựng mà chủ yếu là phụ thuộc vào phương thức đầu tư kinh doanh nhà ở.
Phương thức đó là “lấy nhà nuôi nhà”. Do các đơn vị đầu tư kinh doanh không có vốn lớn, họ chủ yếu chỉ được nhà nước giao cho đất và một số ít vốn lưu động cùng với nhiệm vụ được giao.
Hình thức kinh doanh nhanh nhất, đơn giản nhất và có lời nhất là xây dựng hạ tầng kỹ thuật rồi chia lô bán nền. Phần cồn lại mới là chung cư cho người bị giải toả, cho người thu nhập thấp, sô” lượng này càng nhiều bao nhiêu thì càng bị đẩy lên cao tầng bây nhiêu. Họ mua không nổi, sống không nổi … đành sang nhượng lại kiếm chút tiền dư rồi lại ra đi … đến những xóm lụp xụp tự phát mới.
Từ phương thức đầu tư không hợp lý dẫn đến sự bị động hoặc sự phá vỡ các giải pháp kiến trúc – quy hoạch … và cuối cùng là hậu quả xã hội. Nếu không thay đổi phương thức đầu tư thì mãi mãi chúng ta sẽ có những khu ở mới theo hình thức : Nhà chia lô (nhà ống liên kế) chiếm 70% – 80% diện tích khu ở nằm trải dọc theo các tuyến đường, còn ở giữa hay ở một góc là một số lượng nhà chung cư hiếm hoi – Đất chia lô càng nhiều thì nhà chung cư càng ít và càng cao mãi. Ở xứ người càng ở lên cao là càng sang, còn ở xứ ta càng ở lên cao càng hèn – Vì vậy nên mới có chuyện “Bán nhà chia lô để nuôi nhà tầng, bán tầng thấp để nuôi tầng cao” là vậy !
Nếu không lấy đối tượng ở và tính chất của từng khu vực đô thị làm tiêu chí cho việc xây dựng những khu ở mới thì chúng ta mãi mãi sẽ không giải quyết được vấn đề ở cho người thu nhập thấp và sẽ không có được những khu ở văn minh, hiện đại, văn hoá tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc.
Hiện nay Hà Nội và thành phô” Hồ Chí Minh đã có chủ trương xây dựng những khu chung cư cao tầng lớn, ví dụ như khu nhà ở phường 12, Quận 3 thành phố Hồ Chí Minh cao 20 tầng cho 480 hộ với chi phí 176 tỷ đồng. Chung cư nêu tiêu chí là nhà ở chất lượng cao dành cho người ở thu nhập thẩp (?), như vậy bình quân mỗi căn hộ gần 500 triệu đồng, liệu người thu nhập thấp có mua nổi có sống nổi trong các chung cư đó hay không? Đây không phải là giải pháp nhà ở cho người thu nhập thấp mà chỉ là nặng về hình thức kinh doanh nhà ở. Có một số bài báo đã nêu: Nhà nước xây dựng nhà ở cho người nghèo để người giàu ở!
– Các khu ở mới hiện nay đều rất ít quan tâm đến các cơ sở hạ tầng xã hội và dịch vụ xã hội. Các đơn vị đầu tư thường coi đó là nhiệm vụ của chính quyền địa phương. Rất nhiều trường hợp quy hoạch khu ở được duyệt đều có nhà trẻ, trạm xá, sân chơi và vườn hoa… nhưng đều bị cắt xén chia lô bán đất, thậm chí vỉa hè cũng bị xén bớt. Đất quý như vàng mà !
Vì thế hầu hết trong các khu ở mới, trẻ em đều đá bóng trên đường, hàng quán lấn chiếm vỉa hè, và gần như khu ở nào cũng có một ngôi chợ chồm hổm.
Một khu ở lớn hoàn chỉnh, hoặc một số khu ở nhỏ liên hoàn, cơ quan quản lý quy hoạch và chính quyền giám sát việc thực thi đều phải bảo đảm việc xây dựng các cơ sở hạ tầng xã hội đầy đủ.
Tổ chức khu dân cư mới không phải chỉ là vấn đề nhà ở mà đồng thời phải tổ chức xã hội cùng với những cơ sở vật chất về hạ tầng xã hội, dịch vụ và kể cả sản xuẩt kinh doanh.
Khu dân cư mới là khu ở của mọi người, là khu nghỉ ngơi cân bằng lại trí lực, thể lực cho người lao động, là nơi đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của cộng đồng, đáp ứng sự phát triển của trẻ em, đáp ứng sự nghỉ ngơi an dưỡng tcít đẹp của người già, đồng thời còn là nơi thu hút sức lao động nhàn rỗi.