Vấn đề văn hoá – văn minh trong cư trú – P1

Cư trú là một trong những vấn đề quan trọng nhất của ngươi thành phố. Nhà ở là cái tổ của gia đình (dù có lúc ấm lúc lạnh đó là chuyên đời), là nơi ăn ngủ, nghỉ ngơi dể hồi phục sức lao động, là nơi tạo nên những mốì quan hệ tình cảm thân thiết, đồng thời còn là nơi tiếp thu văn hoá, hương thụ những thành quả mơi nhất của nhân loại… mở rộng hơn phạm vi gia đình, khu ở còn là nơi kiến tạo nên mối quan hệ hàng xóm láng giêng truyền thống của dân tộc ta. Đối với trẻ em, người già, người đau yếu, tàn tật, khu nhà ở đối với họ là những gì gần gũi, thân thiết nhất. Vì vậy một khu ở tốt là điểm tựa đáng tin cậy nhât cho cuộc sống của người dân đô thị. Một thành phố văn minh hiện đại văn hoá tiên tiến và đậm dà bản sắc dân tộc trước tiên phải có những khu ở có những tính chất tương ứng như vậy.

a) Tính văn hoá – văn minh của khu ở
Rất khó nêu lên được những tiêu chuẩn cụ thể của một khu ở văn hoá- văn minh bỏi nó còn phụ thuộc rất nhiêu yếu tố cấu thành nên khu ở đó và phụ thuộc vào rất nhiều điều kiện và hoàn cảnh xã hội khác nhau. Nhưng dù sao cũng phái có những điểm chung cơ bản nhất:
– An ninh không có trộm cướp quấy nhiễu phá phách.
– Không có tệ nạn xã hội: mại dâm, ma tuý, cờ bạc, rưựu chè, gây gổ đánh nhau.
– An toàn về điện nước, về phòng cháy chữa cháy, về thoát nước, dột nát hư hỏng nhà cửa.
– Có tổ chức hỗ trự cộng đồng: như tổ chức giữ xe, thu gom rác, giúp đỡ người tàn tật, neo đơn, già yếu. Có tổ chức sắp xếp các loại hình dịch vụ thường xuyên: như xe ôm, giữ trẻ, chợ xép, và có thể có các loại hình dịch vụ vui chơi giải trí, luyện tập giữ gìn sức khỏe, sữa chữa, bảo trì nhà cửa, v.v…
– Mọi cư dân đều tuân thủ các quy định trong khu dân cư và nội quy chung cư: không mở nhạc hoặc tivi quá to, không đổ nước, vứt rác bừa bãi, không rồ máy rú ga…
Tính văn hoá – văn minh của khu ở thường thể hiện qua tình đoàn kết tương trợ trong cộng đồng, tính kỷ luật, và tính tổ chức của cộng đồng để phát huy mối quan hệ, truyền thống tốt đẹp trong mỗi gia đình, trong mối quan hệ làng xóm láng giềng.
Tuy nhiên một khu ở, hoặc trong cùng một chung cư, nếu có quá nhiều thành phần cư dân, có nghề nghiệp khác nhau, thu nhập khác nhau, xuất xứ khác nhau thì thường nảy sinh ra rất nhiều mâu thuẫn, khó có được sự hoà hợp cộng đồng. Những khu ở thuần cán bộ trí thức hoặc thuần công nhân hoặc thuần những người làm ăn buôn bán dịch vụ thông thường hoặc cùng một đơn vị công tác… thì dễ tổ chức và dễ hoà hợp. sắp xếp lại cơ cấu ở (cơ cấu dân cư) một cách hợp lý trong các khu ở, không phải là sự phân biệt giai cấp, phân biệt tầng lớp, phân biệt đối xử… mà chủ yếu là tạo những điều kiện thuận lợi hơn cho cuộc sống của cư dân, để dễ tạo ra những khu ở có tính văn hoá – văn minh hơn.

b) kiến trúc – quy hoạch các khu ở với vấn đề văn hoá- văn minh của khu ở
Khó có thể tạo ra được khu ở văn hoá – văn minh nếu tổ chức kiến trúc – quy hoạch khu ở đó tồi tàn, quá bất hợp lý.
Kiến trúc nhà ở phải phù hợp với đối tượng ở. Với cách cơ câu nhà ở hiện nay, thì người giàu, người nghèo, người lao động trí óc và lao động chân tay, cán bộ công chức nhà nước và người buôn bán dịch vụ, nghệ sĩ và người đạp xích lô đêu có thể ở chung một khu ở hay ngay trong một ngôi nhà chung cư. Thậm chí có nơi cả một xã hội trong một ngôi nhà lớn như ngôi nhà 18 tầng 360 hộ ở Miếu Nổi hay khu 727 Trần Hưng Đạo Quận 5 ở thành phố Hồ Chí Minh. Cùng chung một ngôi nhà, cùng một loại căn hộ, có hộ chỉ ở 2-3 người với các trang thiết bị hiện đại đắt tiền… có hộ đến 7-8 người 3 thế hệ cùng chung sống với những trang thiết bị tồi tàn nhất. Lối sống của họ, cách làm ăn của họ đều rất khác nhau và dù muốn hay không muốn đều luôn luôn có ảnh hưởng tới nhau. Như vậy rất khó tạo nên một cộng đồng hoà hợp một khu ở văn hoá- văn minh.